દરેક ઘરમાં આવું બને છે: તમારે રસોઈ બનાવવી હોય, ઓફિસનો કોઈ અગત્યનો ફોન લેવો હોય, કે પછી માત્ર ૫ મિનિટનો આરામ જોઈતો હોય… આવા સમયે બાળકને શાંત રાખવા માટે હાથમાં સ્માર્ટફોન પકડાવી દેવો એ સૌથી સરળ રસ્તો લાગે છે. પરંતુ, આપણે જાણીએ છીએ તેમ નાની ઉંમરે સ્ક્રીન ટાઈમ બાળકના મગજના વિકાસમાં ખલેલ પહોંચાડે છે.
લિટલ લોર્ડ્સ પ્રિસ્કૂલમાં, અમે બાળકોને કોઈપણ સ્ક્રીન વગર કલાકો સુધી ખુશીથી વ્યસ્ત અને સક્રિય રાખીએ છીએ. અમે આ કેવી રીતે કરીએ છીએ? બાળકોની સ્પર્શ કરવાની અને નવી વસ્તુઓ શોધવાની કુદરતી જિજ્ઞાસાનો ઉપયોગ કરીને. ખરેખર તો, નીચે આપેલી પ્રવૃત્તિઓ એ જ મોન્ટેસરી (Montessori) અને સેન્સરી રમતો છે જે અમારા શિક્ષકો રાજકોટના અમારા પ્લેહાઉસમાં બાળકોને રોજ કરાવે છે!
અહીં ૫ એવી અત્યંત સરળ અને સ્ક્રીન-ફ્રી (Screen-Free) પ્રવૃત્તિઓ આપી છે, જે તમે ઘરે જ સરળતાથી સેટ કરીને બાળકનો “લિટલ લોર્ડ્સ” ની પદ્ધતિથી વિકાસ કરી શકો છો:
૧. બે વાસણ વચ્ચે દાણાની આપ-લે (The Kitchen Sensory Bin)
નાના બાળકોને વસ્તુઓ એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ફેરવવી ખૂબ ગમે છે. તમારા બાળકને બે પ્લાસ્ટિકના કે સ્ટીલના બાઉલ, એક ચમચી અને થોડા રાજમા કે કાચા પાસ્તા આપો. હવે તેમને ચમચી વડે એક બાઉલમાંથી બીજા બાઉલમાં રાજમા નાખતા શીખવાડો.
અમે પ્લેહાઉસમાં આ કેમ કરાવીએ છીએ: આ કાર્યમાં બાળકની ખૂબ જ એકાગ્રતાની જરૂર પડે છે. આનાથી હાથ-આંખનું સંકલન (Hand-eye coordination) સુધરે છે અને તેમની ઇન્દ્રિયોનો વિકાસ થાય છે.
૨. રમકડાંને ટેપમાંથી છોડાવવા (Masking Tape Animal Rescue)
તમારા બાળકના થોડા નાના રમકડાં (જેમ કે પ્રાણીઓ કે ગાડીઓ) લો અને તેને ફ્લોર અથવા ટ્રે પર માસ્કિંગ ટેપ (કાગળની ટેપ) વડે ચોંટાડી દો. બાળકને કહો કે પ્રાણીઓ “ફસાઈ ગયા છે” અને તેમને ટેપ ઉખાડીને બચાવવાના છે.
અમે પ્લેહાઉસમાં આ કેમ કરાવીએ છીએ: ટેપ ઉખાડવા માટે અંગૂઠા અને પહેલી આંગળીનો ઉપયોગ કરવો પડે છે. ભવિષ્યમાં જ્યારે તમારું બાળક પેન્સિલ પકડીને લખતા શીખશે, ત્યારે આ જ સ્નાયુઓ ઉપયોગમાં આવશે!
Curious about our teaching methods?
Explore our structured, screen-free programs tailored for every milestone.
૩. સ્પોન્જ અને પાણીની રમત (Water and Sponge Transfer)
નીચે એક ટુવાલ પાથરી દો અને બે નાના બાઉલ લો—એક પાણીથી ભરેલો અને બીજો ખાલી. તમારા બાળકને એક સાફ સ્પોન્જ (વાદળી) આપો. તેમને શીખવાડો કે સ્પોન્જને પાણીમાં બોળીને, ખાલી બાઉલમાં લઈ જઈને કેવી રીતે નીચોવવો.
અમે પ્લેહાઉસમાં આ કેમ કરાવીએ છીએ: સ્પોન્જ નીચોવવાથી હાથના સ્નાયુઓ મજબૂત બને છે. પાણી સાથે રમવું એ બાળકો માટે ખૂબ જ શાંતિદાયક પ્રવૃત્તિ છે, જે ચંચળ બાળકોને શાંત અને ફોકસ્ડ રાખવા અમારા શિક્ષકો ઉપયોગમાં લે છે.
૪. રંગો મુજબ વસ્તુઓ અલગ કરવી (Color Sorting)
એક કાગળ પર ત્રણ મોટા ગોળ દોરો અને તેમાં અલગ-અલગ રંગ પૂરો (દા.ત. લાલ, વાદળી, લીલો). હવે તમારા બાળકને આખા રૂમમાંથી એ જ રંગની સુરક્ષિત વસ્તુઓ શોધીને સાચા રંગના ગોળમાં મૂકવાનું કહો.
અમે પ્લેહાઉસમાં આ કેમ કરાવીએ છીએ: બાળકો ગણિતના અઘરા સિદ્ધાંતો સમજે તે પહેલાં, તેમણે વર્ગીકરણ (Categorization) સમજવું જરૂરી છે. રંગો મુજબ વસ્તુઓ અલગ કરવાથી લોજિકલ રિઝનિંગ (Logical reasoning) નો વિકાસ થાય છે.
૫. ખાલી પૂંઠાના બોક્સની કમાલ (The Empty Cardboard Box)
ઘરમાં જ્યારે પણ કોઈ મોટું પાર્સલ આવે, ત્યારે તેનું બોક્સ ફેંકી ન દો! તમારા બાળકને તે ખાલી બોક્સ અને થોડા ક્રેયોન કલર્સ આપો. બોક્સને આડું કરીને તેમાંથી ‘ગુફા’ બનાવો અથવા ઊભું રાખીને ‘રોકેટ’ બનાવો.
અમે પ્લેહાઉસમાં આ કેમ કરાવીએ છીએ: મુક્ત રમત (Unstructured play) એ શીખવાની સૌથી ઉત્તમ પદ્ધતિ છે. પૂંઠાના બોક્સમાં કોઈ નિયમો હોતા નથી, જેથી બાળક તેની ૧૦૦% કલ્પનાશક્તિ (Imagination) નો ઉપયોગ કરે છે.
Experience the environment yourself.
Find the Little Lord's campus closest to your neighborhood.
સ્ક્રીન-ફ્રી શિક્ષણનો આનંદ લિટલ લોર્ડ્સમાં
આ પ્રવૃત્તિઓ ઘરે કરવા માટે ઉત્તમ છે, પરંતુ જ્યારે બાળકો તેને અન્ય બાળકો સાથે અને શિક્ષકોના માર્ગદર્શન હેઠળ કરે છે, ત્યારે તેમનો વિકાસ અનેકગણો વધી જાય છે. લિટલ લોર્ડ્સ પ્રિસ્કૂલમાં, અમારા ૬:૧ શિક્ષક-વિદ્યાર્થી ગુણોત્તર (Teacher-Student Ratio) સાથે, અમે દરેક બાળક પર પૂરતું ધ્યાન આપીને તેમનો સર્વાંગી વિકાસ કરીએ છીએ.
👉 અમારી કોટેચા, રણછોડનગર અથવા માવડી બ્રાન્ચની ફ્રી મુલાકાત માટે તમારો સમય બુક કરવા અહીં ક્લિક કરો!